CIES Raporları

The CIES (International Centre for Sports Studies) Football Observatory (Futbol Gözlemevi) Neuchâtel, İsviçre’de olan bağımsız bir çalışma merkezi. Futbol istatistiki analizleri üzerine yoğunlaşmış bu merkezin analizlerine burada yer verilecek.

1.Expatriate Players (Yabancı Kökenli Oyuncular)

CIES Football Observations raporlarında Dünya’daki bütün ligler değerlendiriliyor.

Bir raporlarına göre Avrupa’daki 31 lig içinde o lig dışında bir ligde yetişme dönemini geçirmiş oyuncu oranında ilk beş ülke grafikteki ülkeler ve belirtilen oranlara sahipler. Örneğin Türkiye Ligi’nde bu sezon yer alan oyuncuların yüzde 61.9’u yani 5 oyuncudan 3 tanesi başka bir ligin takımında yetişmiş. Bizim ligimiz için bu oyuncular yabancı oyuncular ve gurbetçiler anlamına geliyor ki Türkiye gördüğünüz üzere bu konuda 4.sırada.

Kıbrıs Rum Kesimi, İngiltere, Belçika ve Portekiz Ligleri bu konuda bizim ligimizle ilk beş sırayı paylaşan diğer ligler. Bu liglerin oyuncu profillerine baktığımızda Kıbrıs Rum K. bizim gibi çok fazla yabancı ve bir de Yunan oyuncunun bulunduğu bir lig. İngiltere Ligi de malum yabancı oyuncular ve tabii biraz da İrlanda, İskoçya Ligi gibi liglerden de yararlanıyor; ancak Britanya adasında birçok oyuncu da çok küçük yaşlardan itibaren İngiltere’de oynamaya başlıyorlar; bunu da göz ardı etmemek lazım.  Bu durumda ağırlık ada dışından gibi görünüyor. Belçika Ligi de özellikle Afrika’dan eski Fransa ve Belçika sömürgelerinden çok fazla oyuncu bulunan bir lig. Portekiz Ligi ise özellikle yine eski sömürge ilişkisi ile Brezilya’dan çok fazla oyuncuyu bünyesinde bulunduruyor.

Geçtiğimiz yaz bir önceki sezon kaleci ve lig analizlerini yapmıştım. Buna ilave olarak Dünya Kupası’nda da birçok farklı analize girmiştim ki bunların hepsi blogda yer alıyor. Şu an liglerdeki mevzut kalecileri tanıtmaya devam ediyorum, ancak ilk yarı bittikten sonra sadece kaleci bazında değil lig bazında detay değerlendirmeler de yapmaya başlayacağım. Bu saydıklarım benim bazı verileri kullanarak yaptığım analizler. Ancak daha çok imkanı olan kurumların bu grafikte olduğu gibi raporlamalarda ortaya çıkarttığı sonuçları da sizlerle paylaşmaya ve onları şimdi olduğu gibi kendimce değerlendirmeye de devam edeceğim ki bu raporlara detaylı bir şekilde blogda yer vermeye de gayret edeceğim..

2.Club Trained Players (Klüpte Eğitimli Oyuncular) – 1

İsviçre merkezli CIES Football Observations raporlarında Dünya’daki bütün liglerin değerlendirildiğini daha önce belirtmiştim.

Bir raporlarında Avrupa’daki 31 lig içinde o sezon profesyonel olarak oynadığı kulüpte yetişmiş oyuncu oranları değerlendiriliyor ve o kulüpte yetişmiş oyuncu oranı en düşük olan ilk beş ülke grafikteki ülkeler ve belirtilen oranlara sahipler.

Örneğin Türkiye Ligi’nde bu sezon yer alan oyuncuların sadece yüzde 8.6’sı o kulübün altyapısında yetişmiş durumda. Diğer ülkeler ise İtalya, Portekiz, Belçika ve İngiltere. İtalya’nın yurtdışında yetişmiş oyuncu oranı da yüksekti ve altıncı sıradaydı. O grafikte yer alan Kıbrıs Rum Kesimi’nin yerine yine birinci sıradan İtalya girmiş görünüyor. Diğer üç ülke yurtdışında yetişmiş oyuncu oranı yüksek ülkelerle aynı ülkeler: Portekiz, Belçika ve İngiltere.

Bu grafiklere giren ülkelerin kulüpleri yetiştirme yerine transfere yönelmiş görünüyor. İtalya ve İngiltere’nin en üst lig pozisyonunda olduklarını düşünürsek gelir-gider anlamında ayrı bir yerde değerlendirilmeleri gerekiyor. Portekiz ve Belçika ise daha genç oyuncular için birer geçiş ülkesi ve İngiltere-İtalya gibi üst liglere sattıkları oyunculardan para kazanıyorlar. Ama bu grafikte yer alan Türkiye Ligi bu iki gruba da girmiyor!

3.Most Productive Training Clubs (En Çok Oyuncu Yetiştirenler)

İsviçre merkezli CIES (International Centre for Sports Studies) Football Observations (Futbol Gözlemleri) raporlarında Dünya’daki bütün liglerin değerlendirildiğini daha önce belirtmiştim.

Bir raporlarında Ekim ayı itibariyle Avrupa’daki 31 lige en fazla oyuncu yetiştiren kulüpler değerlendiriliyor. Bu liglerin hangi ligler olduğu görselin altında sıralanmış durumda.

Hollanda’nın AFC Ajax kulübü birinci sırada ve yetiştirdiği tam 77 oyuncu şu an aktif olarak bu liglerde top koşturuyor. Onu 69’ar oyuncu ile Ukrayna’dan Dinamo Kiev ve Sırbistan’dan Partizan takip ediyor. Hırvatistan’dan Dinamo Zagrep 66 oyuncu ile onları takip ediyor. Daha sonra Kızılyıldız 61 oyuncu ile geliyor. Portekiz’den Sporting Lizbon’un yetiştirdiği 58 oyuncu şu an Avrupa’da çeşitli kulüplerde oynuyor. Real Madrid 53 oyuncu ile yedinci sırada. Çek Cumhuriyeti’nden Sparta Prag 52, Beyaz Rusya’dan Dinamo Minsk ve Hırvatistan’dan Hajduk Split 50’şer oyuncu ile ilk 10 sıradaki diğer kulüpler.

Büyük kulüplerden sadece Real Madrid bu gruba girerek dikkat çekiyor. 10 kulüpten 7 tanesi eski Doğu Bloğu ülkelerinden. Sırbistan ve Hırvatistan’dan dört kulüp toplam 246 oyuncu yetiştirmiş.

Bu kulüplerden sonra Vojvodina (Sırbistan) ve Shakhtar Donetsk (Ukrayna) 48; Barcelona 47; Olympique Lyon (Fransa), PSV Eindhoven (Hollanda), Porto ve Benfica (Portekiz) 45; Rad (Sırbistan) 44; Feyenoord (Hollanda) 43 ve Paris SG (Fransa) 40 oyuncu ile 11. Ve 20. Sıra arasını oluşturuyor.

İlk 20’ye bakıldığında ise 4 Sırp kulübü 222 oyuncu ile inanılmaz bir rakama sahip. 3 Hollanda kulübü 165 oyuncu ile önemli bir noktada. 3 Portekiz kulübü ise aktif 148 oyuncu yetiştirmiş. İspanya, Fransa, Hırvatistan ve Ukrayna diğer ön plandaki ülkeler.

İlk 50’de hiçbir Türk kulübü yok.

50 kulübü gösteren link…

http://www.football-observatory.com/IMG/sites/b5wp/2018/238/en/

4.Club Trained Players (Klüpte Eğitimli Oyuncular) – 2

İsviçre merkezli CIES Football Observations raporlarında ligler, kulüpler ve futbolcular hakkında değerlendirmeler yapılıyor. Bir raporlarında Avrupa’daki 31 lig içinde o sezon profesyonel olarak oynadığı kulüpte yetişmiş oyuncu oranları hesaplanmış.  Bir oyuncunun şu an profesyonel olarak oynadığı kulübünde yetişmiş olarak sayılabilmesi için 15-21 yaş arasında en az 3 yılı o kulüpte geçirmiş olması gerekiyor.

Daha önceki bir paylaşımda bu oranı en düşük olan ülkelerden bahsetmiştim ki Türkiye Ligi yüzde 8.6 ile kulüpleri en az yetiştiren ülkeler arasında. Son beşte yer alan diğer ülkeler ise İtalya, Portekiz, Belçika ve İngiltere.

Peki kendi oynadığı kulüpte yetişmiş oyuncu oranları en yüksek olan ülkeler hangileri?

İsrail Ligi Ligat ha’Al oyuncuların yüzde 28’i kendi yetiştiği kulübünde oynuyor. Slovenya’nın Prva Liga, Slovakya’nın Super Liga, Çekya’nın Czech Liga ve Finlandiya’nın Veikkausliiga’sı yüzde 27.5 ile yüzde 25.8 arasında oranlarla ilk beş sırada. İsviçre, Norveç, Danimarka, Avusturya, Beyaz Rusya ve Ukrayna Ligleri yüzde 20 üzerinde oranlara sahipler. Belli bir büyüklükte olan liglerden Hollanda Ligindeki oyuncuların yüzde 19.8’i kendi kulüplerinde yetişmiş. Beş büyük ligden üçü Fransa yüzde 18.8, İspanya yüzde 17.8, Almanya yüzde 15 oranlar ile İngiltere ve İtalya’nın tam tersi bir görüntü çiziyorlar.

5.Kulüp Yaş Ortalamaları

Dün akşam genç Ajax, Real Madrid’den sonra Juventus’u da eledi ve ülkemizde çok sevdiğimiz bir tabirle “tarih yazdı”. Peki genç. Ajax ne kadar genç? Diğer kulüpler ne durumda?

Daha önce bahsettiğim ve sizlere de önerdiğim İsviçre merkezli CIES birçok analiz yapıyor ve bunlardan birisi de ülkelerin ve kulüplerin yaş analizleri… Şu an Avrupa’da çok küçük ligler hariç 25 lig arasında en yaşlı lig ülkemizde ve 29 yaş ortalamasına sahibiz. Ligimizi 28.43 ile Kıbrıs Rum Kesimi, 27.92 ile Rusya, 27.58 ile Yunanistan ve 27.54 ile Macaristan takip ediyor.  En genç ligler ise daha çok yetiştirici kulüplerin bulunduğu Hırvatistan, Slovenya ve Hollanda ki 24.78 ile 25.38 arasında sıralanıyorlar. Bütün ülkelerin ortalamalarını görselin en altında görebilirsiniz.

Kulüplerde durum ne diye bakarsak Avrupa’nın bütün takımları içinde en yaşlı takımı Başakşehir’in ve 30.80 ortalamaya sahip. İlk 20’de ne yazık ki 9 kulübümüz var. Beşiktaş 30.26 ile 5., Akhisar Belediyespor 30.12 ile 6., Göztepe 30.04 ile 7., Sivasspor 29.87 ile 8., Alanyaspor 29.84 ile 9., Kayserispor 29.80 ile 12., Ankaragücü 29.77 ile 13. Fenerbahçe 29.43 ile 18.sırada. 18 kulübüz dikkate alındığında dördü hariç hepsi kırmızı ile işaretlenmiş yani bu anlamda olumsuz olarak değerlendirilmiş. Kasımpaşa ve Trabzonspor 27.60 ve 27.57 ortalama ile turuncu renkte, Rizespor 26.96 ve Bursaspor ise 26.36 ile sarı renkte, yani nötr ya da olumlu yaş ortalamalarına sahipler.

Ajax’a dönersek 24.77 yaş ortalaması ile 18 takımlı Hollanda’da 8.sırada. Hollanda’da en genç takım 23.12 ortalama ile Groningen ve en yaşlı takım da 27.60 ile Den Haag. Ligimizin en genci Bursaspor, Hollanda’da sadece 4 kulüpten daha genç bir ortalamaya sahip.

İlave bilgi olarak Ajax’ın elediği Real Madrid 27.58 ve Juventus ise 28.58 ortalamalara sahip ki bulundukları iki lig de daha önce saydığımız en yaşlı ilk beşten hemen sonra geliyor. Bu bilgiler bile yeterli, ancak siteden yaş ortalamaları daha detaylı incelendiğinde yetiştirici ligler ve kulüpler, hem yetiştirici hem hazır alıcılar ya da hazırcılar hemen kendisini gösteriyor.